به گزارش خبرگزاری حوزه، حجت‌الاسلام والمسلمین علی امینی‌نژاد در پنجمین سالگرد ارتحال علامه حسن‌زاده آملی(ره) که امروز در سالن قدس مجتمع آموزش عالی امام خمینی(ره) قم برگزار شد، با اشاره به مواضع روشن و صریح این عالم برجسته در قبال انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی ایران، اظهار کرد: مواضع علامه حسن‌زاده آملی(ره) در دفاع از انقلاب اسلامی کاملاً روشن است؛ با این حال، گاهی مطالبی عجیب درباره دیدگاه‌ها و مواضع ایشان مطرح می‌شود که با واقعیت‌های زندگی و اندیشه‌های این شخصیت علمی و معنوی سازگاری ندارد.
وی با اشاره به ابعاد علمی و شخصیتی علامه حسن‌زاده آملی(ره) افزود: ایشان زندگینامه‌ای خودنوشت دارند که مطالعه آن، انسان را با گستردگی ابعاد وجودی، شوق فراوان به تحصیل علوم مختلف و تلاش مستمر ایشان برای رسیدن به مراتب بالاتر علمی و کمال آشنا می‌کند؛ به‌گونه‌ای که گستره دانش‌اندوزی و اهتمام ایشان به فراگیری معارف گوناگون، شگفت‌انگیز است.
تحصیل کامل تفسیر مجمع‌البیان در محضر علامه شعرانی
حجت‌الاسلام والمسلمین امینی‌نژاد با اشاره به اهتمام ویژه علامه حسن‌زاده آملی(ره) به فراگیری علوم دینی و معارف قرآنی خاطرنشان کرد: ایشان در زندگینامه خود به این نکته اشاره کرده‌اند که تفسیر مجمع‌البیان را از ابتدا تا انتها در محضر علامه شعرانی فراگرفته‌اند؛ موضوعی که نشان‌دهنده عمق علاقه ایشان به علوم قرآنی و بهره‌مندی از محضر استادان برجسته حوزه‌های علمیه است.
وی ادامه داد: بررسی زندگینامه و آثار علامه حسن‌زاده آملی(ره) نشان می‌دهد که ایشان در کنار برخورداری از ظرفیت‌های گسترده علمی، نسبت به وضعیت فرهنگی و دینی جامعه نیز حساسیت ویژه‌ای داشتند و تحولات اجتماعی و سیاسی زمانه خود را از منظر معارف اسلامی ارزیابی می‌کردند.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به توصیف علامه حسن‌زاده آملی(ره) از شرایط حاکم بر جامعه پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، بیان کرد: ایشان در بیان وضعیت آن دوران، از تاریکی حاکم بر زمانه پیش از انقلاب گلایه کرده و نوشته‌اند که از اسلام و قرآن چیزی جز نام باقی نمانده بود و نشانی از تحقق عملی و حضور واقعی اسلام در جامعه دیده نمی‌شد.
وی افزود: علامه حسن‌زاده آملی(ره) در همین چارچوب، رضاخان پهلوی را عامل انگلیس و فردی یاغی معرفی کرده‌اند. این مواضع نشان می‌دهد که نگاه ایشان به شرایط پیش از انقلاب و عملکرد حکومت پهلوی، نگاهی روشن و صریح بوده است و نمی‌توان دیدگاه‌های ایشان را بدون توجه به این مواضع تاریخی تحلیل کرد.
دفاع صریح علامه حسن‌زاده آملی(ره) از انقلاب اسلامی و رهبری
حجت‌الاسلام والمسلمین امینی‌نژاد با تأکید بر مواضع علامه حسن‌زاده آملی(ره) پس از پیروزی انقلاب اسلامی تصریح کرد: ایشان از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی، دفاعی شفاف و آشکار از نظام اسلامی و رهبری داشتند و ارادت خالصانه خود را نسبت به امام شهید ابراز می‌کردند.
وی با اشاره به برخی اظهارات علامه حسن‌زاده آملی(ره) درباره رهبر شهید، گفت: ایشان در سخنانی که در آمل بیان کردند، پس از ذکر نام مبارک رهبر شهید، از تعبیر «پیشوای مبارک، آن ولی حق» استفاده کردند. این تعبیر، بیانگر جایگاه و منزلتی است که علامه برای رهبری قائل بودند و از ارادت و اعتقاد ایشان به این جایگاه حکایت دارد.
این استاد حوزه علمیه خاطرنشان کرد: بنابراین، برای شناخت دقیق مواضع سیاسی و اجتماعی علامه حسن‌زاده آملی(ره)، باید به مجموعه سخنان، نوشته‌ها و عملکرد ایشان در دوره‌های مختلف زندگی توجه کرد و از برداشت‌های ناقص یا تفسیرهای نادرست درباره دیدگاه‌های ایشان پرهیز داشت.
رهبر شهید، فلسفه اسلامی را زیربنای علوم انسانی می‌دانستند
حجت‌الاسلام والمسلمین امینی‌نژاد در ادامه به دیدگاه‌های رهبر شهید درباره فلسفه اسلامی، حکمت و علوم انسانی اسلامی پرداخت و اظهار کرد: رهبر شهید تعابیر هوشمندانه‌ای درباره حکمت و فلسفه اسلامی و جایگاه این دانش‌ها در شکل‌گیری علوم انسانی اسلامی داشتند و فلسفه، به‌ویژه فلسفه صدرایی، را زیربنای علوم انسانی معرفی می‌کردند.
وی افزود: رهبر شهید در موارد متعدد بر این نکته تأکید داشتند که فلسفه اسلامی، دانشی دینی است و در منظومه معرفتی اسلام جایگاهی اساسی دارد. ایشان همچنین با نگاهی گسترده به مفهوم فقاهت، فلسفه و عرفان اسلامی را در منظومه وسیع معارف دینی مورد توجه قرار می‌دادند و بر ضرورت توجه حوزه‌های علمیه به این عرصه‌های معرفتی تأکید می‌کردند.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به تأکید رهبر شهید بر پیشینه فلسفی حوزه‌های علمیه شیعه خاطرنشان کرد: از نگاه ایشان، حوزه‌های علمیه شیعه صرفاً مراکز آموزش فقه به معنای محدود آن نبوده‌اند، بلکه فلسفه و کلام نیز در شکل‌گیری هویت علمی و معرفتی این حوزه‌ها نقش مهمی داشته‌اند.
وی ادامه داد: در این نگاه، فلسفه اسلامی از پایه‌های اساسی معارف دینی و از ارکان شکل‌گیری فقه اکبر به شمار می‌رود و در بنیان‌های فکری و اعتقادی انسان و جهت‌دهی به اعمال و رفتار او نقش‌آفرین است. از همین رو، رهبر شهید بر ضرورت توسعه، تقویت و استحکام فلسفه اسلامی تأکید داشتند.
فلسفه اسلامی از لوازم حتمی حوزه‌های علمیه است
حجت‌الاسلام والمسلمین امینی‌نژاد با بیان اینکه فلسفه اسلامی باید جایگاه شایسته خود را در حوزه‌های علمیه پیدا کند، اظهار کرد: از دیدگاه رهبر شهید، فلسفه یکی از لوازم حتمی حوزه‌های علمیه است و نمی‌توان از نقش بنیادین آن در تربیت عالمان دینی و تقویت توان فکری و معرفتی جامعه اسلامی غفلت کرد.
وی با اشاره به تأکید ایشان بر ضرورت توجه به جایگاه فلسفه در ایران افزود: رهبر شهید این پرسش را مطرح می‌کردند که چرا فلسفه، با وجود آنکه ایران یکی از سرزمین‌های برخوردار از پیشینه عمیق فلسفی است، در برخی عرصه‌ها با نوعی غربت مواجه شده است. ایشان حتی جایگاه پایین فلسفه اسلامی را در برخی محافل، نتیجه نوعی دسیسه می‌دانستند.
این استاد حوزه علمیه تصریح کرد: تأکید بر فلسفه اسلامی صرفاً ناظر به حفظ یک میراث علمی تاریخی نیست، بلکه به ضرورت تقویت بنیان‌های نظری و فکری جامعه اسلامی و توانایی پاسخ‌گویی به مسائل جدید نیز بازمی‌گردد. فلسفه اسلامی می‌تواند در تبیین مبانی معرفتی دین و مواجهه عالمانه با مکاتب فکری رقیب نقش مهمی ایفا کند.
تأکید رهبر شهید بر کلام، فلسفه و عرفان
حجت‌الاسلام والمسلمین امینی‌نژاد در ادامه، با اشاره به محورهای مورد تأکید رهبر شهید در سفرهای ایشان به قم، بیان کرد: رهبر شهید در چند نوبت که به شهر قم مشرف شدند، بر جنبه‌های مختلف علوم عقلی و معارف اسلامی تأکید کردند و در هر یک از این دیدارها، بخشی از نیازهای معرفتی حوزه‌های علمیه را مورد توجه قرار دادند.
وی افزود: در نخستین سفر، بر اهمیت کلام اسلامی و ضرورت تقویت این عرصه تأکید شد. در سفر دوم، فلسفه اسلامی مورد توجه ویژه قرار گرفت و ایشان بر اهمیت آن برای حفظ توان علمی و فکری حوزه‌های علمیه در مواجهه با اندیشه‌های غربی تأکید کردند.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به یکی از تأکیدات مهم رهبر شهید در زمینه فلسفه اسلامی اظهار کرد: ایشان تصریح کردند که اگر فلسفه اسلامی را از حوزه‌های علمیه کنار بگذاریم، در برابر غرب خلع سلاح خواهیم شد. این سخن نشان‌دهنده نگاه راهبردی ایشان به فلسفه اسلامی و نقش آن در مواجهه علمی و فکری با مکاتب و جریان‌های فلسفی غرب است. رهبر شهید در سومین سفر خود به قم، بر عرفان عملی تأکید کردند و توجه به این عرصه را نیز از نیازهای مهم حوزه‌های علمیه دانستند.
ضرورت توجه هم‌زمان به عرفان نظری و عملی
حجت‌الاسلام والمسلمین امینی‌نژاد با اشاره به گستردگی نگاه رهبر شهید به علوم عقلی و معارف اسلامی گفت: با توجه به رویکردی که ایشان در دیدارهای خود با حوزویان دنبال می‌کردند، معتقدم اگر بار دیگری نیز توفیق حضور در قم می‌یافتند، بر اهمیت عرفان نظری و جایگاه آن در منظومه معارف اسلامی انگشت تأکید می‌گذاشتند.
وی افزود: توجه به کلام اسلامی، فلسفه اسلامی و عرفان عملی در دیدارهای مختلف رهبر شهید از قم، نشان‌دهنده آن است که ایشان نیازهای علمی و معرفتی حوزه‌های علمیه را از منظری جامع مورد بررسی قرار می‌دادند و به تقویت ابعاد مختلف دانش دینی اهتمام داشتند.
این استاد حوزه علمیه تأکید کرد: پرداختن به این علوم، زمانی می‌تواند به تقویت جایگاه حوزه‌های علمیه منجر شود که در چارچوبی منسجم و با توجه به نیازهای فکری و معرفتی جامعه دنبال شود؛ از این رو، توجه به فلسفه و عرفان اسلامی باید در کنار سایر دانش‌های حوزوی و با درک ارتباط میان این عرصه‌ها مورد توجه قرار گیرد.
امتداد فلسفه اسلامی؛ جلوه‌ای از اندیشه تمدنی رهبر شهید
حجت‌الاسلام والمسلمین امینی‌نژاد در پایان با تأکید بر توجه رهبر شهید به امتداد فلسفه اسلامی خاطرنشان کرد: یکی از محورهای مهم اندیشه ایشان، تأکید بر امتداد فلسفه اسلامی و نقش آن در عرصه‌های گسترده‌تر فکری و اجتماعی بود. تأکید رهبر شهید بر امتداد فلسفه اسلامی، نشان‌دهنده آن است که نگاه ایشان به این دانش، محدود به مباحث نظری و مباحث درون‌حوزوی نبود، بلکه فلسفه را یکی از پایه‌های مهم برای شکل‌گیری و تقویت اندیشه تمدنی می‌دانستند.
این استاد حوزه علمیه افزود: از این منظر، فلسفه اسلامی می‌تواند در تبیین مبانی فکری تمدن اسلامی، تقویت علوم انسانی اسلامی و مواجهه عالمانه با چالش‌های فکری جهان معاصر نقش‌آفرین باشد. توجه به این ظرفیت‌ها و فراهم کردن زمینه گسترش و استحکام فلسفه اسلامی، از جمله موضوعاتی است که در پرتو دیدگاه‌های رهبر شهید باید مورد توجه جدی قرار گیرد.
انتهای پیام/
نظر شما